توسط : اوجگیری اختلاف کندوان و کهنمو؛ آببندی در بالادست، قطع اینترنت در پاییندست
روستای صخرهای کندوان، یکی از قطبهای اصلی گردشگری آذربایجانشرقی، امروز جمعه ۲۶ تیرماه، درست در اوج فصل گردشگری، با سکوتی غیرمنتظره روبهرو شد. بازار این روستای تاریخی که معمولاً در این ایام میزبان انبوه مسافران داخلی و خارجی است، به یکباره از رونق افتاد و مغازهها یکی پس از دیگری بسته ماندند. ریشه این ماجرا را باید در تشدید اختلاف کندوان و کهنمو جستوجو کرد؛
نزاعی قدیمی بر سر حقآبه مزارع کشاورزی که اینبار دامنه آن به زیرساختهای ارتباطی هم کشیده شده است. کندوان که به واسطه خانههای صخرهای مخروطیشکل و کهن خود شهرتی فراتر از مرزهای ایران دارد، همواره یکی از مقصدهای پربازدید مسیر گردشگری آذربایجانشرقی بوده و اقتصاد محلی آن بهشدت به رونق فصل تابستان وابسته است؛ همین موضوع، ابعاد این بحران تازه را حساستر از همیشه کرده است.
ریشه اختلاف؛ نزاع دیرینه بر سر حقآبه
طبق گزارشهای میدانی، اختلاف میان اهالی روستاهای کهنمو و کندوان بر سر حقآبه مزارع کشاورزی، سابقهای طولانی و ریشهدار دارد. این دو روستای همسایه که هر دو در شهرستان اسکو واقع شدهاند، سالهاست بر سر تقسیم منابع آبی محدود منطقه با یکدیگر اختلافنظر دارند. آنچه این تنش قدیمی را به فاز تازه و خطرناکتری کشانده، ادعای اهالی کهنمو مبنی بر مسدودسازی آب در بالادست توسط اهالی کندوان است؛ ادعایی که به گفته منابع محلی، در ماههای اخیر بهشدت بالا گرفته بود.
قطع اینترنت؛ واکنش کهنمو به مسدودسازی آب
اهالی کهنمو در واکنش به آنچه خود آن را «مسدودسازی آب بالادست توسط کندوانیها» میخوانند، دست به اقدامی غیرمنتظره زدند: قطع کابلهای فیبر نوری و خطوط اینترنتی که از مسیر این روستا میگذرد. این اقدام که گفته میشود به تلافی ماهها تنش آبی صورت گرفته، عملاً جریان ارتباطی کندوان را در پاییندست فلج کرد. به این ترتیب، اختلاف کندوان و کهنمو از یک نزاع سنتی و آشنا بر سر آب، به یک «جنگ زیرساختی» تمامعیار در دل یکی از مهمترین مقاصد گردشگری کشور تبدیل شد.
فلج شدن بازار و سرگردانی گردشگران
قطع اینترنت در کندوان، پیامدهای فوری و ملموسی برای اقتصاد محلی این روستای گردشگرپذیر به همراه داشت. سیستمهای پرداخت الکترونیک و دستگاههای کارتخوان که بازار کندوان بهشدت به آنها وابسته است، عملاً از کار افتادند و امکان خرید و فروش از بین رفت. نتیجه مستقیم این اتفاق، تعطیلی گسترده مغازهها در امروز جمعه بود؛ روزی که معمولاً یکی از پرترددترین روزهای هفته برای این روستای صخرهای به شمار میرود. گردشگرانی که برای بازدید از خانههای صخرهای منحصربهفرد و خرید سوغات به کندوان سفر کرده بودند، با مغازههای بسته و ناتوانی کامل در انجام هرگونه تراکنش بانکی مواجه شدند و بسیاری از آنها سرگردان در کوچهپسکوچههای این روستای تاریخی، در انتظار روشن شدن تکلیف ماندند.
سکوت مسئولان شهرستان اسکو
با وجود ابعاد گسترده این بحران و تأثیر مستقیم آن بر یکی از مهمترین مقاصد گردشگری استان آذربایجانشرقی، مسئولان شهرستان اسکو تاکنون هیچ واکنش رسمی به این «جنگ زیرساختی» میان دو روستا نشان ندادهاند. سکوت مسئولان محلی در حالی ادامه دارد که هر روز تأخیر در میانجیگری و حلوفصل اختلاف حقآبه، میتواند خسارت بیشتری به اقتصاد گردشگری منطقه و اعتماد مسافران وارد کند.
آیا این تنها آغاز یک بحران بزرگتر است؟
آنچه امروز در کندوان و کهنمو رقم خورد، این پرسش مهم را پیش میکشد که آیا اختلاف کندوان و کهنمو صرفاً یک تنش موقت بر سر منابع آبی است، یا نشانهای از یک بحران اجتماعی عمیقتر در دل یکی از قطبهای اصلی گردشگری آذربایجان است؟
کندوان، با معماری صخرهای شگفتانگیز و کمنظیرش، سالانه میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی است و هرگونه ناامنی یا اختلال در خدمات پایهای مانند اینترنت و پرداخت، میتواند به اعتبار گردشگری این منطقه در بلندمدت آسیب جدی وارد کند. بدون دخالت بهموقع نهادهای مسئول برای حل ریشهای مناقشه حقآبه میان کهنمو و کندوان، احتمال تکرار چنین بحرانهایی در روزهای آینده دور از انتظار نخواهد بود. آنچه مسلم است، تا زمانی که راهحلی پایدار برای تقسیم منصفانه منابع آبی میان این دو روستای همسایه پیدا نشود، سایه این اختلاف بر سر بازار گردشگری کندوان و آرامش اهالی کهنمو باقی خواهد ماند.
